Product SiteDocumentation Site

1.2. Dokumenty Założycielskie

Kilka lat po swoim wstępnym uruchomieniu Debian sformalizował zasady, według których powinien postępować jako projekt wolnego oprogramowania. Ta świadoma decyzja aktywistów dopuszcza uporządkowany i pokojowy rozwój projektu poprzez zapewnienie, że wszyscy jego członkowie zmierzają w tym samym kierunku. Aby stać się twórcą Debiana, każdy kandydat musi potwierdzić i udowodnić swoje wsparcie i przestrzeganie zasad ustalonych w ramach Dokumentów Założycielskich projektu.
Odbywają się ciągłe debaty na temat procesu tworzenia projektu. Dokumenty Założycielskie są szeroko — i z dużym konsensusem — wspierane, a dzięki temu — rzadko zmieniane. Konstytucja Debiana oferuje także inne gwarancje swojej stabilności: aby zaaprobować jakąkolwiek poprawkę, wymagane jest trzy czwarte kwalifikowanej większości osób głosujących za przyjęciem lub odrzuceniem tej poprawki.

1.2.1. Zobowiązania wobec użytkowników

Projekt posiada także "kontrakt społeczny". Można by się zapytać, jakie jest miejsce takiego tekstu w projekcie nakierowanym jedynie na rozwój systemu operacyjnego. Odpowiedź jest dość prosta: Debian pracuje dla swoich użytkowników, a w ten sposób — pośrednio — także dla społeczeństwa. Kontrakt podsumowuje zobowiązania, jakich podejmuje się projekt na rzecz swoich użytkowników. Przestudiujmy te zobowiązania bardziej szczegółowo:
  1. Debian pozostanie w 100% wolny.
    Jest to Zasada Nr 1. Debian jest, i pozostanie — całkowicie i wyłącznie — złożony z wolnego oprogramowania. Dodatkowo, cały rozwój oprogramowania wewnątrz projektu Debiana, sam w sobie, będzie wolny.
  2. Obecnie, powrócimy znowu do społeczności otwartego oprogramowania.
    Dowolne ulepszenie w pracy, która jest integralną częścią dystrybucji, dokonane na rzecz projektu Debian, jest wysyłane z powrotem do autora tej pracy (jest to określane jako "upstream", dosłownie, z ang.: pod prąd, w górę rzeki). Ogólnie, Debian będzie współpracował raczej ze społecznością użytkowników, niż z pracą poszczególnych osób.
  3. Nie będziemy ukrywać problemów.
    Debian nie jest doskonały, dlatego też będziemy szukać nowych problemów, aby je naprawiać każdego dnia. Będziemy nieustannie utrzymywać, do publicznego wglądu, naszą całą, otwartą bazę danych z raportami o błędach, raportami chętnie wypełnianymi przez ludzi w trybie online, raportami dostępnymi bez ograniczeń dla innych użytkowników Internetu.
  4. Naszymi priorytetami są nasi użytkownicy i wolne oprogramowanie.
    To zaangażowanie jest trudniejsze do określenia. Debian narzuca zatem stronniczość wtedy, kiedy trzeba podjąć decyzję, a odrzucić proste (dla twórców) rozwiązanie zagrażające doświadczeniu użytkownika, decydując się na bardziej eleganckie rozwiązanie, nawet jeśli jest to trudniejsze do wykonania. Oznacza to wzięcie pod uwagę, jako priorytet, interesów użytkowników i wolnego oprogramowania.
  5. Prace, które nie spełniają naszych standardów wolnego oprogramowania.
    Debian akceptuje i rozumie to, że użytkownicy mogą chcieć używać pewnych programów nie wolnodostępnych. Dlatego też projekt pozwala na używanie części swojej infrastruktury do rozpowszechniania pakietów oprogramowania nie wolnodostępnego, które mogą być bezpiecznie rozpowszechniane.

1.2.2. Wytyczne Debiana dotyczące wolnego oprogramowania (ang. The Debian Free Software Guidelines)

Ten podręcznikowy dokument określa, jakie oprogramowanie jest "wystarczająco wolne", aby je włączyć do Debiana. Jeśli licencja programu jest w zgodzie z tymi zasadami, to może on być ujęty w głównej sekcji, w innym przypadku, jeśli wolna dystrybucja jest tylko dozwolona, można ją znaleźć w sekcji non-free. Sekcja non-free – oficjalnie – nie jest częścią Debiana, jest to usługa dodana, dostarczona użytkownikom.
Ten tekst, bardziej niż kryteria wyboru dla Debiana, stał się autorytetem w kwestii wolnego oprogramowania i posłużył jako podstawa dla "Definicji Otwartego Źródła". Historycznie, jest to więc jedna z pierwszych, formalnych definicji pojęcia "wolne oprogramowanie".
Ogólna Licencja Publiczna GNU, Licencja BSD i Licencja Artystyczna, to przykłady tradycyjnych wolnych licencji, które postępują zgodnie z dziewięcioma punktami, wspomnianymi w tym tekście. Poniżej znajdziesz tekst tak, jak został on opublikowany na witrynie internetowej Debiana.
  1. Wolna redystrybucja.
    Licencja składnika Debiana nie może ograniczać sprzedaży żadnej części składnika oprogramowania lub przekazania go jako składnika do innej, pełnej dystrybucji oprogramowania, która zawiera programy z wielu różnych źródeł. Licencja nie może żądać honorarium lub innej opłaty za taką sprzedaż.
  2. Kod źródłowy.
    Program musi zawierać kod źródłowy i musi mieć pozwolenie na jego dystrybucję w postaci kodu źródłowego, jak też w postaci skompilowanej.
  3. Prace pochodne.
    Licencja musi dopuszczać modyfikacje i prace pochodne. Musi też pozwalać na to, aby były one rozpowszechniane na tych samych warunkach, co licencja oryginalnego oprogramowania.
  4. Integralność źródłowego kodu autora.
    Licencja może nakładać restrykcje na rozpowszechnianie kodu źródłowego w postaci zmodyfikowanej tylko wtedy, gdy pozwala na rozpowszechnianie "plików łatek" (ang. "patch files") z kodem źródłowym, w celu modyfikacji programu w trakcie jego budowania. Licencja musi wyraźnie pozwalać na rozpowszechnianie zbudowanego oprogramowania ze zmodyfikowanego kodu źródłowego. Licencja może wymagać, aby prace pochodne posiadały inną nazwę lub numer wersji niż nazwa lub numer wersji oryginalnego oprogramowania. To jest kompromis. Grupa Debian zachęca wszystkich autorów, aby nie tworzyli restrykcji na modyfikację plików, źródeł lub kodu binarnego.
  5. Żadnej dyskryminacji wobec osób lub grup.
    Licencja nie może dyskryminować żadnej osoby lub grupy osób.
  6. Żadnej dyskryminacji wobec dziedzin zastosowania.
    Licencja nie może nakładać restrykcji na nikogo, kto chce użyć program w konkretnej dziedzinie zastosowania. Na przykład, nie można nakładać restrykcji na wykorzystanie programu w biznesie lub w badaniach genetycznych.
  7. Rozpowszechnianie licencji.
    Prawa dołączone do programu muszą mieć zastosowanie dla tych wszystkich użytkowników, dla których ten program jest rozpowszechniany — bez konieczności posiadania dodatkowych licencji przez te strony.
  8. Licencja nie może być specyficzna wyłącznie dla Debiana.
    Prawa dołączone do programu nie mogą zależeć od programu, który jest częścią systemu Debian. Jeżeli program jest wyodrębniony z Debiana i używany lub rozpowszechniany bez Debiana, lecz zgodnie z warunkami licencji programu, to wszystkie strony, dla których program jest rozpowszechniany, powinny mieć takie same prawa jak te, które są przyznawane w połączeniu z systemem Debian.
  9. Licencja nie może "zanieczyszczać" innego oprogramowania.
    Licencja nie może narzucać ograniczeń na inne oprogramowanie, które jest rozprowadzane wraz z oprogramowaniem licencjonowanym. Na przykład, licencja nie może nalegać, aby wszystkie inne programy, rozpowszechniane na tym samym nośniku, były wolnym oprogramowaniem.